| napoleonis
janmrTelobis Sesaxeb
nikoloz beburiSvili
saqarTvelos napoleonis sazogadoeba
napoleon
bonapartis gansacvifrebeli cxovreba TiTqmis ori saukunea aRelvebs
adamianebs. mis dabadebaze, aRzrdaze, samxedro moRvaweobaze da
saidumlo burusiT mocul sikvdilze aTasobiT wignia dawerili. jer kidev
imperatoris sicocxleSi am legendarul adamians pirad eqimebTan (korvizari,
antomarqi, arnoti, o’mira da a.S.) erTad akvirdebodnen sxvadasxva
profesiis adamianebi da mecnierebi, romelTac surdaT napoleon
bonapartis fenomenis amocnoba. amitom, rasakvirelia, xSiria
gansxvavebuli azris dafiqsireba imperatoris ama Tu im faqtis mimarT
(mag. imperatioris simaRlec ki istoriul dokumentebSi meryeobs 154
sm-dan 168 sm-mde).
Cveni mizani iyo, imperatoris biografiis
Sesaxeb CvenTvis xelmisawvdomi masalebis SejerebiT, gadmogveca, Tu
ra daavadebebiT avadmyofobda napoleon bonaparte. aqedan gamomdinare,
qvemoT moyvanili masalebi alternatiulia.
unda aRiniSnos, rom
imperatoris amqveynad movlinebis pirveli wuTebi metad kuruiozuli iyo.
~leticia buonapartem, romelic saxlSi ar imyofeboda, igrZno ra
samSobiaro Setevebis moaxloeba, moaswro sastumro oTaxSi Serbena da,
vinaidan mis axlos aravin imyofeboda, mSobiarobis Sedegad nayofi
dedis saSvilosnodan iatakze davardnili aRmoCnda~
bavSvi daibada dRenakluli,
mcire wonis da zomis, xSirad avadmyofobda. siymawvileSi momaval
imperators hqonda gamxdari, ferdakarguli da avadmyofuri
gamometyveleba. axalgazrda asakSi 20-dan 30-wlamde fizikuri
gadaRlisa da gonebrivi daZabulobis dros napoleons emarTeboda e.w. ~tvinis
qartexilebi~, Rebinebis SetevebiTa da gonebis dakargviT. Setevebis
damTavrebis Semdeg, imperators awuxebda Zlieri da xangrZlivi Tavis
tkivilebi. leib eqimis korvizaris dakvirvebiT, napoleons Cveulebriv
hqonda gaiSviaTebuli majiscema, daaxloebiT 48-50 cema/wuTSi, rac
medicinaSi Sesulia terminiT ~napoleonis pulsi~.
30 wlis asakSi napoleonma daiwyo progresulad
gasuqeba. mas aReniSneboda e.w. ~qaluri tipis~ sumsuqne gulmkerdis,
barZayebisa da boqvenis areSi. imperatoris gvamis gakveTis daskvnaSi
eqimi genri werda:~misi sxeulis mTeli zedapiri gadafaruli iyo cximis
sqeli feniT. gulmkerdis Zvalze, romelic yvelaze zedapirulad iTvleba
adamianis sxeulSi, cximis sisqe iyo 1 diumi, mucelze ki 1,5-2 diumi~
. adipozur-genitaluri distrofia napoleons
gauCnda ara bavSvobis asakSi, rogorc es Cveulebriv xdeba xolme,
aramed mowifulobisas.
imperators mudmivad
awuxebda Seciebis, JrJolis SegrZneba. ~erTaderTi ris nebasac aZlevda
Tavs angariSiani imperatori iyo mogizgize buxari, zafxulis TveebSic
ki, rogorc sasaxleSi aseve savele pirobebSi~
xSiri Sardva, mcire
ulufebT, romelic napoleons axalgazrdobis wlebidan awuxebda iwvevda
imas, rom mas ar SeeZlo zedized 2-3 saaTze meti Zili. gvamis
gakveTis Semdeg Sardis buStSi aRmoCenili iyo anTebiTi kerebi da
kenWebi. eqim antomarqis cnobiT, tkivilebi imdenad Semawuxebeli iyo
xolme, rom imperators ar SeeZlo cxenze jdoma da saerTod
siarulic uWirda.
xazi unda gaesvas im
garemoebas, rom napoleons aReniSneboda garegani sasqeso niSnebis
simcire, xolo misi seqsualuri impulsebi xasiaTdeboda uecari
warmoSobiTa da swrafi gaqrobiT. rogorc cnobilia mas sami Svili
hyavda (samive sxvadasxva qalisgan).
1913 wels Sotlandielma
eqimma guntriem ivarauda, rom 1809-1810 ww. imperators hipofizis
keTilTvisebiani simsivne ganuviTarda. nivTierebaTa cvlis moSla,
majiscemis gaiSviaTeba, sxeulis mudmivma dabalma temperatura, xSiri
Tavis tkivilebi, metyvelebis Seneleba, guntriem daukavSira rogorc
hipofizis, agreTve masTan axlo mdebare jirkval hipotalamusis
funqciebis moSlas.
me-20 saukunis 70-ian
wlebSi moskovis bavSvTa qirurgiis samecniero sakvlevi institutis
mecnierTa jgufma gamoTqva mosazreba, rom napoleoni avadmyofobda
vegeterosisxlZarRvovani distoniiT. Seajeres ra kliniko-anamnezuri
monacemebi, isini logikurad mividnen daskvnamde: cdomili nervis
tonusis epizoduri gaRizianeba iwvevda sisxlis mimoqcevis moSlas,
majiscemis Sesustebas, tvinis uJangbadobas (hipoqsia), Sardis buStis
xSir gaRiazianebas da SerJolebas. vinaidan imperatoris Tanamedrove
eqimebis mier gamokveTilad ar aris miTiTebuli krunCxvis wina aura da
TviT epilefsiuri krunCxva, rusma mecnierebma msgavsi movlenebi
vegetodistoniis vagonotonuri formis simptomatikis anareklad Catvales.
gansakuTrebiT aRniSvnis
Rirsia, kuWis kibos diagnozi, romelic imperatoris gvamis gakveTis
Semdgom iqna aRiarebuli misi sikvdilis mizezad. oficialuri versiis
Sesabamisad, napoleoni swored kuWis kibos Sedegead gardaicvala (Tumca
Cveni saukunis 50-ian wlebSi sten forSxvudisa da ben veideris mier
Seiqmna axaliversia- bonapartis mowamvlis Sesaxeb). TviT imperatori
Rrmad iyo darwmunebuli, rom daavadebuli iyo am ukurnebeli seniT.
cnobilia misi gamoTqma:~kibo - es aris vaterloo, romelic Cems SigniT
aris.~
Cveni saukunis 50-ian
wlebSi frangma mecnierebma gamoTqves varaudi, rom napoleoni
daavadebuli iyo ara kuWis kiboTi, aramed zolinger-elisonis sindromiT.
es aris kuWqveSa jirkvlis (pankreasis) keTiliTvisebiani simsivne,
Serwymuli kuWis da Tormetgoja nawlavis peptikur wylulebTan da
klinikurad mJRavndeba Zlieri, gamWoli tkivilis recidivebiT muclis
areSi, sisxldeniT nawlavebidan, kuWis wvenis mometebuli sekreciiT.
TanamedroveTa gadmocemebis mixedviT, muclis
tkivilis Setevebis dros, imperatori kargavda fers, Tvalebi
ufarTovdeboda, tkivilisagan Ronemixdili iklakneboda. imperatoris
leib eqimebis o’mira da antomarqi iZulebuli xdebodnen, miecaT
misTvis wamlebis gansakuTrebiT didi dozebi, es wamlebi ki Seicavdnen
dReisaTvis Sxamad aRiarebuli sindiys, antimors, stibiums, dariSxans
da sxva. saerTod napoleonis cxovrebis Semswavlel mecnierTa Soris
miRebulia Sexeduleba, rom imperatoris leib eqimebi ar gamoirCeodnen
medicinaSi maincdamainc didi niWiTa da codniT. TavianTi gamoCenli
pacientis mklurnalobaSi isini xSirad elementarul Secdomebs uSvebdnen.
wminda elenes kunZulze
gadasaxlebis Semdeg, napoleons Seeqmna problemebi aklimatizaciasTan.
wm. elenes kunZulis hava sakmaod notioa (kunZuli tropikul sartyelSi
mdebareobs) da uamindoba napoleons xSirad ar aZlevda sufTa haerze
seirnobis saSualebas. gadasaxlebis wlebis meti wili man buxarTan
gaatara. amave periodSi daewyo mas mxedvelobis mkveri daqveiTeba,
rac klimatis SecvlasTan erTad, SesaZlebelia axalgazrdobaSi misi
Sorsmxedvelobis brali yofiliyo.
imperatori gamudmebiT
ganicdida stresebs, icoda ra rom imyofeboda ingliselTa ganuwyveteli
meTvalyureobisa da jaSuSobis qveS. amasTan, safrangeTis (xolo gvian
periodSi, TiTqmis mTeli evropis) xelisuflebis saTaveSi yofnis dros
kolosaluri datvirTvas miCveuli napoleoni ver egueboda wm. eleze
misTvis SemoTavazebul rutinul cxovrebas, ris gamoc xSirad depresiaSi
vardeboda.
Zalzed sainteresoa, rom ferebs Soris,
napoleoni upiratesobas aniWebda mwvane fers. mis apartamentebSi
ZiriTadad mwvane feri dominirebda.
bunebrivia, mkiTxvels
daebadeba kiTxva - rogor moaxerxa am adamianma, amdeni daavadebisa
da mankis miuxedavad, SeuZlebelis SeZleba da kacobriobis istoriaSi
erT-erTi yvelaze gamoCenili adamianis saxelis mopoveba ?
pasuxi ki, Cveni azriT,
unda veZioT am didi pirovnebis fenomenSi, romelsac Cveulebriv
adamianur TvisebebTan erTad gaaCnda gansakuTrebuli piraduli
fsiqologiuri Tvisebebi: gasaocari mizandasaxuloba da energia,
rkiniseburi nebisyofa, fantastikuri winaswarganWvretis niWi da
ltolva sakuTari bedis varskvlavisaken.
|